స్వస్థితి - పరస్థితి
• స్వ అంటే స్వయం , ఆత్మ , మనసు అని అర్థాలు ఉన్నాయి . స్థితి అంటే ఉండవలసిన విధానం .
మన మనసు గాని , ఆత్మ గాని ఆచరిస్తూ ఉండవలసిన విధానమే మన స్వస్థితి .
పర స్థితి నుంచి వచ్చిన పదం పరిస్థితి . పరిస్థితి అనగా మనది కాని స్థితి అదే పర స్థితి .
• మనం అనేక సార్లు అంటుంటాం . . . పరిస్థితి ల వలన అలా జరిగింది , ఇలా జరిగింది అని .
మనలో ఉన్న మన బుద్ధి మన యధార్థ స్థితి ని తెలుసుకొని స్వ స్థితి ని కలిగి ఉన్న నాడు, పరిస్థితులు (పర స్థితిలు) మనపై ప్రభావం చూపవు. అనగా మన చుట్టూ ఉండే పరిస్థితి లు మనల్ని లోబరుచుకో లేవు .
• అసలు స్వ స్థితి లో ఉండ వలసిన ఏడు గుణాలు ఏమిటి అంటే . . . శాంతి, సుఖం, ప్రేమ, ఆనందం , జ్ఞానం (సత్యం), శక్తి , పవిత్రత . ఇవే మనల్ని దేని పైనా ఆధారపడకుండా జీవితాన్ని తీరం దాటించే సుగుణాలు . ఇవే మన స్వస్థితి అనే వృక్షానికి బలమైన కొమ్మలు .
ఇవి మనలో బలహీనం అయినపుడు పరిస్థితి, పర స్థితి ల పై ఆధారపడటం , ఆ పర స్థితులకు మనం లోబడి ఉండడం , వికారీ గుణాలకు దాసోహం కావడం , తద్వారా చెడు కర్మలు చేసి దుఃఖం పొందడం వంటివి జరుగుతూ ఉంటాయి .
• గమనించాలి . . . స్వ స్థితి అనే మాట వినగానే మనం సహజంగా అనుకునే నేను నాది అనే అహంకార సంస్కారం కాదు . అదే విధంగా పర స్థితి అంటే ఇతరులు , పరులు అని కూడా కాదు .
• స్వ స్థితి లో ఉండ వలసిన గుణాలు కాకుండా మరే ఇతర ఏ గుణాలను అయినా మనం మనసు తో ఆహ్వానించి నా , వాటిని కలిగి ఉన్నా సరే పరిస్థితి లకు లొంగి జీవించ వలసిందే . పర స్థితు లలో ఉండేవి అన్నీ మాయా గుణాలు .
• స్వ స్థితి వలన మనసు కి ఆత్మకు ప్రయోజనాలు ఏమిటి అంటే . . .
1. శాంతి అనే గుణం ఉండడం వలన మనసు లో భావోద్వేగాల అలజడుల ఊగిసలాట (Emotional Unbalance) ఉండదు .
2. సుఖం అనే గుణం ఉండడం వలన మనసు ఏ సందర్భంలోనూ అలసట (Tired ) పొందక , ఉన్న దానిని సద్వినియోగం చేసుకుంటూ , అందులో మాధుర్యాన్ని అనుభవిస్తూ . . . శరీరాన్ని వ్యర్థ కోరికలు వ్యామోహల నుంచి దూరంగా ఉంచుతుంది.
3. ప్రేమ అనే గుణం వలన మనసు నిరంతరం రంజితం అవుతూ , ఆ ప్రేమ ను సృష్టి లో ఇతర జీవుల కు పంచడం జరుగుతుంది . ఈ గుణం లేక పోవడం వలన మనల్ని మనం ప్రేమించు కోలేక, అసలు ప్రేమ అంటే అర్దం తెలియక , ప్రేమ ను పరుల నుంచి ఆశించ వలసిన పర స్థితి వస్తుంది . నేటి ప్రపంచంలో ఈ ప్రేమ కోసమే మనిషి పరితపిస్తూ ఉన్నాడు . అందు కోసం తన స్థితి ని దిగజారి ప్రవర్తిస్తూ ఉన్నాడు .
4. ఆనందం కలిగి ఉండడం వలన మన చుట్టూ నిరంతరం ఒక సంతోషంతో కూడిన వలయం (ఆరా) ఏర్పడి ఉంటుంది . మనం ఒంటరిగా, ఏకాంతం గా ఉన్నా ఏ లోటూ ఉండదు సరికదా మన వలయం లోనికి వచ్చిన ఇతరులు కూడా ఆ ఆనందాన్ని అనుభవం పొందుతారు .
5. జ్ఞానం (సత్యం) వలన వివేకం కలిగి , సూక్ష్మ దృష్టి పొంది ఏ సమయంలో ఏ సందర్భంలో ఎలా ప్రవర్తించాలో ఎలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి అనే స్పష్టత తో ఉండడం జరుగుతుంది . జ్ఞానం వలన సత్యం తెలుస్తుంది . మాయ నుంచి మనల్ని మనం ఎలా రక్షించు కోవాలో మన మనో దృష్టి కి అర్ధం అవుతుంది.
6. శక్తి వలన మనసు బలహీనత నొందక , ఉత్తేజం తో ఉండి జీవితం లో మన చుట్టూ ఉండే ఎటువంటి పరిస్థితులనైనా , పర స్థితు లను అయినా సునాయాసంగా ఎదుర్కొవచ్చు .
7. పవిత్రత వలన బుద్ది ఆలోచనల లో శుద్ధి ఏర్పడి మనసు మంచి నిర్ణయాలు తీసుకొని, తద్వారా శరీరం తో సత్ కర్మలు చేయడం జరుగుతుంది .
• ఈ ఏడు గుణాలు , ఏడు లక్షణాలు మన ఆత్మ , మనసు , స్వయం మనము కలిగి ఉండడమే స్వ స్థితి. వీటిని అభ్యసించడమే రాజయోగం . జ్ఞాన ధ్యాన యోగాల అభ్యాసం నిరంతరం చేయడం వలన స్వ స్థితి సహజంగా వరిస్తుంది.
గమనిస్తే . . . ఈ ఏడు గుణాలు ఏడు తెల్లని అశ్వము లై , మనసు ను ఏడు కళ్లెము ల తో స్వాధీన పరుచుకొని , దివ్యత్వం తీసుకు వచ్చి , జీవితం అనే రధాన్ని పూలబాట గా చేసి మనిషి ని మహారాజు గా నడిపిస్తాయి .
స్వ స్థితి తో మన మనసు , ఆత్మ లేకపోతే పర స్థితులపై ఆధారపడడం జరుగుతుంది. అదే దుఃఖానికి , మాయ కి ద్వారం అవుతుంది .
ఓం శాంతి
ఓం నమఃశివాయ 🙏 .
యడ్ల శ్రీనివాసరావు 1 July 2026 2:00 PM.

